ข่า

เหง้าข่าเป็นเครื่องปรุงที่สำคัญในอาหารไทย และยังเป็นส่วนผสมของลูกแป้งที่ใช้ทำข้าวหมากและเหล้า ส่วนเหง้าอ่อน ต้นอ่อน และดอกอ่อน นำมารับประทานสดๆ หรือลวกให้สุก ใช้เป็นเครื่องจิ้มกับน้ำพริก

รายงานวิจัยพบว่า เหง้ามีน้ำมันหอมระเหยที่มีสารประกอบ monoterpenes, monoterpene alcohols และ esters, sesquiterpenes, methyleugenol, eugenol acetate, chavicol (4-allylphenol) และ chavicol acetate สารที่ให้รสเผ็ดร้อนในข่าคือ Acetoxychavicol acetate (galangal acetate) ซึ่งมีฤทธิ์ต้านการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง ต้านการอักเสบ ต้านเชื้อรา และยับยั้งการเกิดแผลในกระเพาะอาหาร สารสกัดจากเหง้ามีฤทธิ์ต้านอาการแพ้ ลดระดับน้ำตาลในเลือด

พืชสมุนไพรของคนเมืองและไทใหญ่ในล้านนา