การสักยาข่าม (คงกระพัน) หรือสักก่ายะ

การสักประเภทนี้จะใช้หมึกสีดำ ชาวไทใหญ่เชื่อว่าเมื่อสักข่ามลงบนร่างกายแล้วตัวยาจะเข้าไปผสมกับเลือดลมในร่างกายคน หากเลือดฉีดแรงหรือเกิดเลือดร้อนขึ้นมาก็จะทำให้เกิดความขลังหรือคงกระพันชาตรี ร่างกายมีความทนทานต่ออาวุธและของมีคมต่างๆ แทงไม่เข้ายิงไม่ออก
การสักข่ามเป็นรูปยันต์อักขระคาถาและรูปสัตว์ต่างๆ นั้น นอกจากมีจุดประสงค์เพื่อแสดงความเข้มแข็งอดทนและมีพลังน่าเกรงขามตามลักษณะของลูกผู้ชาย เพื่อป้องกันภัยอันตรายจากอาวุธของมีคม การรบกวนของภูตผีปีศาจ สัตว์ร้ายและสัตว์มีพิษต่างๆ แล้ว ยังเชื่อว่าจะทำให้คาถาคงกระพันออกฤทธิ์ตามข้อดีของสัตว์เหล่านั้นอีกด้วย เช่น

๑. รูปเสือ ได้แก่ เสือ ๓ ป็อด เสือ ๗ ป็อด เสือหัวอาง คือรูปเสือที่มีหัวเป็นยันต์กลมและเสือเย็น คือมีลักษณะตัวเป็นเสือ หัวเป็นคน เชื่อว่าเวลาต่อสู้กับศัตรูจะทำให้ผู้ที่สักรูปเสือมีใจกล้าหาญ ดุดันและรวดเร็วเหมือนกับเสือ

 

๒. แมวดำ เชื่อว่าแมวดำมีความรวดเร็วมาก สามารถล่องหนหายตัวได้ ถ้าสักรูปแมวดำที่หัวไหล่ทั้งสองข้าง หากเสียทีเพลี่ยงพล้ำแก่ศัตรูและถูกจับตัวได้ หากเจ้าของรูปสักใช้ลิ้นเลียรูปแมวดำที่หัวไหล่และท่องคาถาก็จะสามารถเล็ดรอดหนีไปได้ ถ้าถูกมัดมือมัดเท้าหรือล่ามโซ่ ก็จะสามารถสะเดาะโซ่หรือเชือกที่มัดอยู่ออกได้

 

๓.หมูเขี้ยวตัน หมูหลังหัก และหมูหัวอาง (หมูที่มีหัวและหน้าเป็นรูปยันต์กลม)

 
 
๔.วัวกระทิง เชื่อว่าจะทำให้มีประสาทที่ตื่นตัวเตรียมพร้อมอยู่ตลอดเวลา เหมือนกับวัวกระทิงที่มีสัมผัสรับรู้อันตรายได้เร็วกว่าสัตว์ชนิดอื่น

๕. รูปยันต์และอักขระคาถา

 

การสักยาข่ามโดยทั่วไป สล่าสักยาจะไม่ตัดสินใจสักให้ใครง่ายๆ เพราะกลัวว่าผู้ที่สักไปนั้นจะนำอิทธิฤทธิ์ที่เกิดจากการสักยาไปใช้ในทางที่ผิด สล่าจึงต้องพิจารณาดูลักษณะนิสัยของผู้ที่จะสักยาให้ดีก่อน โดยอาจจะพิจารณาได้จากปัจจัยต่างๆ เช่น

- ดูลักษณะสีผิว เชื่อกันว่าผู้ที่มีผิวสีแดง มักจะสักได้ผลดีกว่าผิวสีอื่นๆ

- ดูจากนิสัยส่วนตัว วัน เดือน ปีเกิด และรูปร่าง

- พิจารณาจากสีของเลือด เลือดที่สักยาข่ามได้ผลดีคือเลือดสีส้มเหลืองและเหนียวข้น บางตำราก็ว่าถ้าเลือดสีแดงมากเกินไปจะสักยาข่ามไมได้ผล แต่ถ้ามีเลือดดำมากกว่าก็จะทำให้การสักได้ผลดี

- ถ้าผู้สัก สักไปเพราะชอบในลวดลายเท่านั้นมักจะสักไม่ได้ผล

- ดูจากลักษณะผิวหนัง ถ้าผู้ใดมีหนังแบบแมว คือเมื่อจับหนังแล้วดึงขึ้น ผิวหนังจะลื่นและแยกจากกล้ามเนื้อได้ ก็จะสักยาข่ามได้ผลดีกว่าคนที่มีหนังติดกล้ามเนื้อทั่วๆ ไป

- หากผู้ชายคนใดมีหน้าอกเป็นรูปสี่เหลี่ยม เมื่อสักยาข่ามไปแล้วจะได้ผลดี แต่ถ้าหน้าอกเป็นรูปสามเหลี่ยมจะสักยาข่ามไม่ได้ผล

 

กฎเกณฑ์ข้อห้ามต่างๆ ที่ผู้รับการสักยาข่ามจะต้องประพฤติปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด ถ้าไม่ปฏิบัติตาม คาถาอาคมที่ใช้ในการสักจะไม่ขลัง


ข้อห้ามด้านอาหารการกิน

๑. ห้ามกินผลไม้และผักต่างๆ ได้แก่ ผักบุ้ง ผักง้วนหมู ฟักเขียว ฟักทอง บอน น้ำเต้า ผักหนอก(บัวบก) และมะขามป้อม

๒. ห้ามกินเนื้อสุนัขและเนื้องู

๓.ห้ามกินรกงัวรกควาย

๔.ห้ามกินหอย

 

ข้อห้ามด้านสถานที่

๑. ห้ามกินอาหารในงานศพ

๒. ห้ามเข้าบ้านที่มีผู้หญิงคลอดลูกใหม่ ซึ่งกำลังอยู่ไฟ

๓. ห้ามลอดใต้ถุนบ้าน ใต้บันได และใต้สะพาน

๔. ห้ามลอดรั้ว

๕. ห้ามลอดแร้ววัว แร้วควาย

๖. ห้ามลอดใต้ไม้ค้ำต้นกล้วย