หน้าหลัก ความเป็นมาของโครงการ การศึกษาที่ผ่านมาด้านพุทธสัญลักษณ์ ปรัชญาแห่งคติพุทธสัญลักษณ์ การถ่ายทอดผ่านงานศิลปสถาปัตยกรรม
ทางพุทธศาสนา
การตีความเพื่อนำไปใช้ในทางปฏิบัติ กิจกรรมบริการวิชาการ บทความ แผนผังเว็บไซต์ ติดต่อโครงการ
การตีความเพื่อนำไปใช้ในทางปฏิบัติ การตีความเพื่อนำไปใช้ในทางปฏิบัติ หน้า 24/29 การตีความเพื่อนำไปใช้ในทางปฏิบัติ
 

 

          ตัวลวง เป็นสัตว์ในเทพนิยายชนิดหนึ่ง ที่หมายถึงมังกรในความเชื่อของคนจีน ว่าเป็นเทพบันดาลฝน ชื่อลวง คล้ายกับการเพี้ยนเสียงมาจากคำว่าเล้ง ซึ่งในภาษาจีน แปลว่า มังกรอีกด้วย ลวงมีลักษณะคล้ายมังกรหลายอย่าง เช่น เขาเหมือนกวาง หัวคล้ายหัววัว ลำตัวเป็นงู(นาค) เกล็ดเป็นปลา และมีเท้าดั่งเท้าเหยี่ยว บางแห่งจะมีขา และมีปีก เพิ่มขึ้นมาจากมังกร  พบในศาสนสถานล้านนา เช่น วัดกู่ป้าด้อม เวียงกุมกาม เชียงใหม่ ในการประดับรุปลวงมักปรากฏตามงานจิตรกรรมฝาผนัง

          ในนิทาน เรื่อง เสี่ยวง่าวเสี่ยวหล็วก ของเมืองน่าน กล่าวถึงลักษณะของลวงไว้ว่า ลวงมีลักษณะเหมือนท่อนไม้ที่ตัดจากต้นบ่าลิดไม้ หรือต้นเพกา ที่วางกั้นคันดินตรงร่องหล่อรับน้ำฝนจากชายคา ครั้นเมื่อถึงเวลาท่อนไม้นั้นก็จะกลายเป็นลวงสยองขึ้นบนอากาศ มุ่งตรงไปยังเขาสัตตปริภัณฑ์ เพื่อไปกิน หน่อเงินหน่อคำ ที่เขานั้น จวบจนใกล้สว่าง ก็จะกลับมาเป็นขอนได้ดังเดิม เชื่อกันว่า ขณะที่ตัวลวงสยองขึ้นแหวกว่ายในเวหาหน เกี้ยวสอดลอดดั้นในหมู่เมฆ ด้วยอานุภาวะของลวงจะทำให้เกิดฟ้าแลบฟ้าร้อง ลักษณาการนั้น จะเรียกกันว่าลวงเหล้นฝ้า หรือแปลว่า มังกรคะนองเมฆ ปรากฏการณ์นี้จะเกิดขึ้นในตอนกลางคืน คือลักษณะที่เห็นฟ้าแลบแปลบปลาบในหมู่ก้อนเมฆในระยะไกล ๆ โดยไม่ได้ยินเสียง และเป็นสัญญาณว่าฝนกำลังจะตกลงมา28


          4.2.4.1.3  สัตว์ปีก

          กินนรและกินรี เป็นอมนุษย์พวกหนึ่ง ตามตัวอักษรคำว่า กินนรมาจากภาษาบาลีว่า กึนร (อ่านว่า กิงนะระ) แปลว่า คนอะไร อาจทำเป็นรูปครึ่งนกครึ่งคนหรือ ทำเป็นรูปนางมนุษย์ติดปีกติดหาง ได้มีการกล่าวถึงกินรีเหล่านี้ไว้อย่างมากมายในคัมภีร์ทางศาสนา เช่น ในหนังสือไตรภูมิพระร่วงกล่าวถึงเมืองกินนรว่า


“...ในเหมเขาไกรลาสนั้นแล ว่ามีเมืองอันหนึ่งเทียรย่อมเงินแลทองและมีฝูงกินรีอยู่แห่งนั้น บ้านเมืองแห่งนั้นสนุกนักหนาดังเมืองไตรตรึงษาสวรรค์ และเมืองนั้นพระปรเมศวร ธ อยู่นั้นแล...” 29

สำหรับหน้าที่ของกินนรหรือกินรีนั้น เนื่องจากเป็นผู้ที่มีความเชี่ยวชาญทางการดนตรี กินนรจึงมีหน้าที่ในการเล่นดนตรีและขับร้องเพลงถวายให้ท้าวกุเวร ซึ่งถือเป็นเจ้าแห่งปวงเทพชั้นรองทั้งหลาย นั่นคือ ยักษ์ คนธรรพ์ กินนร เหตุนี้ท้าวกุเวรจึงมีชื่อหนึ่งว่า “ท้าวกินเรศ” แปลว่าเป็นใหญ่ในพวกกินนร พวกกินนรสามารถเล่นดนตรีได้อย่างลึกซึ้งและเต้นรำด้วยลีลาเรือนร่างที่อ่อนช้อยนุ่มนวล

 

 

 
            28 สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่. งานศิลปกรรมพื้นบ้าน : การปั้นมอม. (เอกสารประกอบการพิจารณา วิเคราะห์ ตรวจสอบและจัดลำดับความสำคัญของงานช่างฝีมือพื้นบ้าน สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ, 2550), หน้า 6.
          29 พญาลิไท. ไตรภูมิกถาหรือไตรภูมิพระร่วง. (กรุงเทพฯ: สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล, 2525), หน้า 138.
 
     
การตีความเพื่อนำไปใช้ในทางปฏิบัติ
หน้าถัดไป >
การตีความเพื่อนำไปใช้ในทางปฏิบัติ