<<< ปิดเมนู >>>
:: รายการ ::
:: ย้อนกลับ ::
:: ไปข้างหน้า ::
:: admin ::
 
   
 
 
     
แม่เจ้าทิพเกสร (เทพไกรสร)
ผู้ฉลาดหลักแหลม และมีปฏิภาณเป็นเลิศ

แม่เจ้าทิพเกสร เป็นธิดาองค์ใหญ่ของพระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงษ์ เจ้าหลวงเชียงใหม่ลำดับ ที่ 6 กับแม่เจ้าอุสาห์ มีขนิษฐาร่วมอุทร 1 พระองค์ คือ เจ้าอุบลวรรณา แม่เจ้าทิพเกสรอภิเษกสมรสกับ เจ้าอินทวิชยานนท์ เจ้าหลวงเชียงใหม่ลำดับที่ 7 มีพระธิดา 2 องค์ คือ เจ้าจันทรโสภา และเจ้าดารารัศมี (พระราชชายาเจ้าดารารัศมี)

 
พระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงษ์ และแม่เจ้าอุสาห์
 
เจ้าอินทวิชยานนท์

แม่เจ้าทิพเกสรไม่เพียงแต่จะเป็นพระมารดาของสตรีล้านนาผู้เลื่องลือในพระเกียรติยศและพระเกียรติคุณอย่างพระราชชายาเจ้าดารารัศมีเท่านั้น หากยังเป็นผู้ที่มีความเฉลียวฉลาด หลักแหลม มีไหวพริบและปฏิภาณเป็นเลิศ จนสามารถว่าราชการแทนพระสวามีได้เป็นอย่างดี ทรงใช้อำนาจและอิทธิพลช่วยพระสวามีในการปกครองและบริหารบ้านเมืองจนเป็นที่เกรงขามและเล่าขานกันโดยทั่วไปทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ ดังบันทึกของ ดร.แดเนียล แมคกิลวารี หัวหน้าคณะมิชชันนารีชาวอเมริกัน ซึ่งได้เข้ามาเผยแพร่คริสต์ศาสนาในปลายสมัยพระเจ้ากาวิโลรสฯ ได้พบและสนทนากับแม่เจ้าทิพเกสรหลายครั้ง เล่าว่า
“…ท่านเป็นชายาองค์เดียวของเจ้าหลวงอินทนนท์ ผู้ครองนครเชียงใหม่โดยกำเนิด ท่านมีฐานันดรศักดิ์ที่สูงกว่าเจ้าหลวง และท่านก็ทรงคุณสมบัติเหมาะสมกับตำแหน่งอันสูงส่งที่ท่านดำรงอยู่ในขณะนี้ทุกประการ ทั้งยังเป็นผู้มีปฏิภาณเฉียบแหลม และตั้งใจมั่นคง ซึ่งเป็นเหตุให้พระสวามีของท่านคือ เจ้าหลวงองค์ใหม่ หลีกเลี่ยงความบกพร่องและความผิดพลาดได้เป็นอันมาก… ในการสนทนาระหว่างข้าพเจ้ากับเจ้าหญิงนั้น เรามักจะวกมาถึงเรื่องศาสนาเกือบตลอดเวลา แต่ข้าพเจ้า รู้สึกว่าเจ้าหญิงมีความประสงค์จะเอาชนะในการโต้ตอบเรื่องศาสนานี้มากกว่าจะค้นเอาความจริง เธอมีไหวพริบเหมือนหมอความ คอยจับคำพูดที่หละหลวม และด้วยสติปัญญาอันเฉียบแหลม ของเธอ ทำให้เธอเป็นนักโต้คารมที่มีอารมณ์ครื้นเครง…”
แม่เจ้าเป็นสตรีที่มีความโดดเด่นในเรื่องความเข้มแข็งเด็ดขาด และมีอำนาจทางการ ปกครองอย่างยิ่ง ดังปรากฏว่า เมื่อครั้งที่เกิดกบฏพระยาปราบสงคราม พระยาปราบมีหนังสือ มาทูลเชิญเจ้าหลวงให้เสด็จไปประทับบนดอยสุเทพ และพระยาปราบจะขอทำร้ายคนไทยใต้ (คนกรุงเทพฯ) และคนจีนเท่านั้น แต่จะไม่ทำร้ายคนเชียงใหม่ แม่เจ้าทิพเกสรไม่เห็นด้วยและแสดงความไม่พอใจ แม่เจ้าจึงสั่งให้จับพระยาปราบมาประหารชีวิตเสีย ทำให้พวกพระยาปราบเกรงกลัวและแตกหนีไป
นอกจากนี้ เมื่อมีการลงโทษผู้ใดไม่ว่าโทษหนักโทษเบา แม้ถึงขั้นประหารชีวิตนักโทษ โดยเฉพาะเมื่อแม่เจ้าเป็นผู้สั่งให้ลงโทษด้วยแล้ว แม่เจ้าจะตามไปดูการลงโทษด้วยเสมอ
สำหรับบทบาทในด้านศิลปวัฒนธรรมนั้น แม่เจ้าเป็นผู้ริเริ่มให้มีการละครฟ้อนรำและเครื่องสายตามแบบอย่างราชสำนักกรุงเทพฯ ขึ้นเป็นแห่งแรกในคุ้มของพระเจ้าอินทวิชยานนท์
แม่เจ้าทิพเกสรสิ้นชีพิตักษัยเมื่อ พ.ศ.2427 ขณะนั้นพระราชชายาเจ้าดารารัศมีอายุได้ 11 ปี และเป็นเวลาก่อนที่พระราชชายาฯ จะเข้าเฝ้าถวายตัวรับราชการฝ่ายในที่กรุงเทพฯ 2 ปี


แม่เจ้าทิพเกสร

   
สงวนลิขสิทธิ์ 2547 โดย สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
239 ถนนห้วยแก้ว ตำบลสุเทพ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ 50200
Social Research Institute Chiang Mai University© All Rights Reserved

contact webmaster : webmaster@maeyinglanna.com