<<< ปิดเมนู >>>
:: รายการ ::
:: ย้อนกลับ ::
:: ไปข้างหน้า ::
:: admin ::
 
   
 
 
     
เจ้าทิพวัน กฤดากร
เกษตรกรรายแรกที่ปลูกและบ่มใบยาสูบพันธุ์เวอร์จิเนียในจังหวัดเชียงใหม่

เจ้าทิพวัน กฤดากร เกิดวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ.2426 ที่นครเชียงใหม่ เป็นธิดาของเจ้าเทพดำรงรักษาเขต (ผู้รักษาเมืองชายแดนแถบแม่น้ำสาละวิน ในสมัยพระเจ้าอินทวิชยานนท์ เจ้าหลวงเชียงใหม่ลำดับที่ ) กับเจ้าแม่พิมพา กนิษฐาของพระเจ้าอินทวิชยานนท์ ท่านมีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน 3 คน
ตั้งแต่เยาว์วัย ในฐานะที่เป็นพระญาติใกล้ชิด เจ้าทิพวันจึงได้ตามเสด็จพระราชชายาเจ้าดารารัศมีไปอยู่ที่กรุงเทพฯ ด้วย ได้รับการศึกษาอบรมในสำนักพระราชชายาฯ และเติบโตใน พระบรมมหาราชวังจนอายุ 19 ปี


เจ้าทิพวันถ่ายภาพกับพระราชชายาเจ้าดารารัศมี

กระทั่ง พ.ศ.2445 เจ้าทิพวันได้สมรสกับหม่อมเจ้าบวรเดช กฤดากร (ต่อมาได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นพลโท พระองค์เจ้าบวรเดช และพลเอก พระองค์เจ้าบวรเดช ตามลำดับ) มีธิดา 1 คน แต่ถึงแก่กรรมตั้งแต่คลอด


พลเอก พระองค์เจ้าบวรเดช กฤดากร

เมื่อพลโท พระองค์เจ้าบวรเดช เสด็จไปทรงรับตำแหน่งเอกอัครราชทูตไทย ประจำกรุง ปารีส ประเทศฝรั่งเศส เป็นเวลา 3 ปี เจ้าทิพวันได้ตามเสด็จด้วย ซึ่งท่านได้ใช้ความรู้ความสามารถของท่าน ปฏิบัติภารกิจต่างๆ ในฐานะภริยาเอกอัครราชทูตได้เป็นอย่างดี อันเป็นการช่วยเหลือ และส่งเสริมให้พระสวามีประสพความสำเร็จในหน้าที่การงานด้วยดี ที่สำคัญยิ่งไปกว่านั้น ท่านได้มีโอกาสสนองพระเดชพระคุณในการถวายพระอภิบาลแก่สมเด็จพระเจ้าลูกเธอและเจ้านายเล็กๆ หลายพระองค์ ที่เสด็จไปทรงศึกษาที่ยุโรปในช่วงเวลานั้น ซึ่งสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชชนนี พระพันปีหลวง ก็ทรงพระเมตตาเป็นพิเศษ และพระราชทานเครื่องเพชรประดับกายอย่างสมเกียรติภริยาเอกอัครราชทูตในสมัยนั้น
ช่วง พ.ศ.2458-2462 เมื่อพลโท พระองค์เจ้าบวรเดช ได้รับแต่งตั้งให้เป็นอุปราชมณฑลพายัพ ที่เชียงใหม่ เจ้าทิพวันก็ได้ตามเสด็จด้วย แต่หลังจากนั้นก็มีเหตุให้ทั้งสองท่านต้องแยกทางกัน เจ้าทิพวันจึงได้หันไปทำการเกษตร โดยทำไร่ปลูกใบยาสูบและตั้งโรงบ่มใบยา ที่บ้านหนองหาร ตำบลแม่แฝก อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ และกิจการของท่านก็ประสพผลสำเร็จอย่างดียิ่ง โดยเฉพาะท่านนับเป็นเกษตรกรรายแรกที่ปลูกและบ่มใบยาสูบพันธุ์เวอร์จิเนียในจังหวัดเชียงใหม่

ภาพการทำไร่ยาสูบและโรงบ่มใบยา

ตลอดชีวิตของเจ้าทิพวัน ท่านได้บำเพ็ญสาธารณกุศลมากมาย เช่น สร้างวัดและโรงเรียนที่บ้านหนองหาร อำเภอสันทราย เคยเป็นนายกสมาคมสตรีศรีลานนาไทย เป็นกรรมการสมาคมส่งเสริมวัฒนธรรมสตรีศรีลานนาไทย เป็นกรรมการสมาคมผู้บ่มและเพาะปลูกยาสูบแห่งประเทศไทย
เจ้าทิพวัน ได้รับพระราชทานตราตติยจุลจอมเกล้า จากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า เจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เมื่อ พ.ศ.2455 และได้รับพระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ จากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 เมื่อ พ.ศ.2469 เมื่อครั้งที่พระองค์เสด็จประพาสนครเชียงใหม่ และทางเชียงใหม่ได้จัดพระราชพิธีเชิญพระขวัญตามประเพณีโบราณ ซึ่งเจ้าทิพวัน ได้ฟ้อนรำด้วยลีลาท่าทางที่งดงาม ถวายเป็นคู่หน้าในขบวนฟ้อนของเจ้านายฝ่ายเหนือด้วย


เจ้าทิพวัน กฤดากร ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ.2497 รวมอายุได้ 71 ปี

   
สงวนลิขสิทธิ์ 2547 โดย สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
239 ถนนห้วยแก้ว ตำบลสุเทพ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ 50200
Social Research Institute Chiang Mai University© All Rights Reserved

contact webmaster : webmaster@maeyinglanna.com