ตามคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 119 / 2544 ลงวันที่ 31 พฤษภาคม 2544 กำหนดยุทธศาสตร์พลังแผ่นดินเป็นยุทธศาสตร์การต่อสู้กับปัญหายาเสพติด และกำหนดแนวทางเอาชนะปัญหายาเสพติด 9 แนวทาง และแนวทางการเอาชนะปัญหายาเสพติดแนวทางหนึ่ง คือ แนวทางในส่วนการวิจัย พัฒนา และติดตามประเมินผล โดยแนวทางการเอาชนะปัญหายาเสพติดในส่วนที่เกี่ยวกับการวิจัย พัฒนา และติดตามประเมินผลนี้ ได้กำหนดให้จัดและสนับสนุนให้มีการศึกษา วิจัยและติดตามประเมินผล แผนงาน โครงการแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างเป็นระบบตามหลักทางวิชาการ เพื่อพัฒนาแนวทางการแก้ไขปัญหายาเสพติดที่อยู่บนพื้นฐานของข้อมูลที่ซึ่งได้รับการวิเคราะห์อย่างเป็นวิทยาศาสตร์และเป็นระบบ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีความตระหนักถึงความสำคัญของปัญหายาเสพติด และการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์พลังแผ่นดินดังกล่าว เพื่อเป็นการสนองต่อนโยบายการดำเนินงานของรัฐและเพื่อปฏิบัติภาระกิจด้านการบริการวิชาการแก่ชุมชนอันเป็นความรับผิดชอบที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีต่อสังคม
หาวิทยาลัยเชียงใหม่จึงได้มีข้อตกลงในการให้ความร่วมมือทางวิชาการกับสำนักงานคณะกรรมป้องกันและปราบปรามยาเสพติด(ป.ป.ส.) โดยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่จะดำเนินงานด้านการศึกษาวิจัย การพัฒนาวิชาการ และการให้บริการสารสนเทศเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการดำเนินงานด้านการติดตามสถานการณ์ปัญหายาเสพติด การพัฒนาระบบเฝ้าระวังป้องกันปัญหายาเสพติด การร่วมดำเนินงานเพื่อแก้ไขปัญหายาเสพติด การพัฒนาวิชาการด้านการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสภาพ รวมถึงการติดตามประเมินผลโครงการและกิจกรรม ทั้งนี้โดยสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) จะเป็นผู้ให้การสนับสนุนงบประมาณการดำเนินงาน
สำนักงานป.ป.ส.
- ศึกษาวิจัยและติดตามสถานการณ์ปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพติด
- ศึกษาวิจัยและพัฒนาระบบการเฝ้าระวังป้องกันปัญหายาเสพติด
- ศึกษาวิจัยและพัฒนาวิชาการด้านการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสภาพผู้ที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด
- ติดตามประเมินผลการดำเนินโครงการและกิจกรรม
- พัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อสนับสนุนการวิจันและการดำเนินงานป้องกันแก้ไขปัญหายาเสพติด
- สร้างเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการด้านยาเสพติด
- พัฒนาทรัพยากรมนุษย์
- เผยแพร่ผลงานทางวิชาการ
โครงการวิจัยที่ได้รับการสนับสนุน ปี 2544
ส่วนสารสนเทศ
- โครงการพัฒนาระบบสารสนเทศสารเสพติด
- พัฒนาระบบสารสนเทศหน่วยงานและบุคลากร
- พัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศจากผลการตรวจสารเสพติดในปัสสาวะ
ส่วนวิจัยสารเสพติด การบำบัดรักษาและระบบเฝ้าระวัง
- ลักษณะทางกายภาพและปริมาณสารสำคัญในยาบ้า
- โครงการเฝ้าระวังการใช้สารเสพติดและยากล่อมประสาทของผู้ใช้บริการในสถานบริการต่างๆ
ส่วนฝึกอบรมและพัฒนาทรัพยากรบุคคล
ส่วนประเมินผลและพัฒนารูปแบบการแก้ไขปัญหาในพื้นที่
- การถอดบทเรียนความสำเร็จของชุมชนในการแก้ไขปัญหาสารเสพติดแบบครบวงจรและยั่งยืน
- ปัจจัยการค้าและการลำเลียงยาเสพติดในกลุ่มชาวเขาเผ่าม้งและลีซอ
- รูปแบบการป้องกันและแก้ไขสารเสพติดในสถานศึกษา
- คณะกรรมการบริหารเครือข่ายองค์การวิชาการสารเสพติด
- เครือข่ายพัฒนาวิชาการและข้อมูลสารเสพติด ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
- เครือข่ายวิชาการ วิจัยและข้อมูลด้านสารเสพติดในภาคใต้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
- ศูนย์วิจัยยาเสพติด สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์การแพทย์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- ศูนย์วิชาการสารเสพติดภาคเหนือ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ศูนย์วิชาการสารเสพติดมีหน้าที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานที่รับผิดชอบเกี่ยวกับเรื่องของสารเสพติด ทั้งหมด อาทิเช่น สำนักงานป้องกันและปรามปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) สำนักงานตำรวจแห่งชาติ หน่วยงานที่รับผิดชอบเรื่องยาเสพติดแต่ละภาค เป็นต้น
