งานวิจัยเรื่อง ระบบสารสนเทศบุคลากรด้านสารเสพติด

(ระเบียบวิธีวิจัย หรือวิธีการศึกษา)

วัตถุประสงค์ของโครงการ
1.  สำรวจและรวบรวมข้อมูลบุคลากรที่ปฏิบัติงานด้านสารเสพติด
2.  สร้างระบบสารสนเทศบุคลากรที่ปฏิบัติงานด้านสารสนเทศ
3.  สร้างและพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือในการดำเนินงานระหว่างหน่วยงานและบุคลากรที่เกี่ยวข้องทั้งด้านการเฝ้าระวังป้องกัน การบำบัดรักษา และการฟื้นฟูสภาพผู้เสพสารเสพติด
4.  เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับการวางแผนพัฒนาศักยภาพและความพร้อมของบุคลากรที่ปฏิบัติด้านการเฝ้าระวังป้องกัน การบำบัดรักษาและการฟื้นฟูสภาพผู้เสพสารเสพติด

ขึ้นตอนและวิธีการดำเนินงาน
1.  รวบรวมข้อมูลหน่วยงานและบุคลากรที่ปฏิบัติงานด้านสารเสพติด ทั้งด้านการเฝ้าระวังป้องกัน การบำบัดรักษา และการฟื้นฟูสภาพผู้เสพสารเสพติด
2.  สร้างเครือข่ายหน่วยงานที่ปฏิบัติงานด้านสารเสพติด ทั้งด้านการเฝ้าระวังป้องกัน การบำบัดรักษา และการฟื้นฟูสภาพผู้เสพสารเสพติด
3.  ศึกษาความต้องการใช้สารสนเทศบุคลากรของหน่วยงานและบุคลากรที่เกี่ยวข้อง เพื่อทราบรายการหรือเนื้อหาข้อมูลที่ต้องการใช้ วิธีการแสดงผลข้อมูล และการสืบค้น
4.  วิเคราะห์ความต้องการใช้สารสนเทศ และออกแบบระบบสารสนเทศ ซึ่งประกอบด้วย
-  การออกแบบระบบการรายงาน (Output design)
-  การออกแบบข้อมูลนำเข้า (Input design) ประกอบด้วย การออกแบบเครื่องมือ
เก็บรวบรวมข้อมูล การกำหนดวิธีการจัดเก็บข้อมูล การกำหนดรูปแบบการ  
บันทึกข้อมูลเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์
-  การออกแบบวิธีการประมวลผล (Process design) ซึ่งจะกำหนดวิธีการในการ
จัดการข้อมูล การประมวลผลข้อมูล การแสดงผล และการออกรายงาน
5.  ดำเนินงานสำรวจจัดเก็บข้อมูลจากหน่วยงานองค์กรที่เกี่ยวข้อง โดยใช้เครื่องมือและวิธีการสำรวจเก็บรวบรวมข้อมูลที่ออกแบบไว้
6.  บันทึกข้อมูลเข้าสู่ระบบสารสนเทศ พัฒนาและปรับปรุงระบบข้อมูล หลังจากนำ ข้อมูลเข้าสู่ระบบสารสนเทศแล้ว จะทำการทดสอบการแสดงผล เพื่อหาข้อบกพร่องและทำการปรับปรุงระบบ
7.  จัดทำคู่มือการใช้งานระบบสารสนเทศบุคลากร
8.  สร้างเครือข่ายหน่วยงานเพื่อร่วมมือกันทำหน้าที่ปรับปรุงระบบสารสนเทศบุคลากรให้มีความทันสมัยอยู่เสมอ

ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.  ทราบถึงศักยภาพ และความเชี่ยวชาญของบุคลากรที่ปฏิบัติงานเกี่ยวกับสารเสพติด ทั้งด้านการเฝ้าระวังป้องกัน การบำบัดรักษา และการฟื้นฟูสภาพผู้เสพสารเสพติด
2.  มีระบบสารสนเทศที่ใช้สนับสนุนการประสานความร่วมมือและการสร้างข่ายการ ดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหาสารเสพติด
3.  มีระบบสารสนเทศเพื่อใช้ประกอบการพิจารณาและตัดสินใจในการจัดสรรทรัพยากรและงบประมาณในการดำเนินงานแก้ไขปัญหาสารเสพติด
4.  มีข้อมูลเบื้องต้นสำหรับใช้ในการพัฒนาศักยภาพและความพร้อมให้แก่บุคลากรที่ปฏิบัติงานด้านสารเสพติด

การจัดทำทำเนียบบุคลากร
เนื่องจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหาสารเสพติดมีจำนวนมาก กระจายอยู่ในหลายกระทรวง ดังนั้น เพื่อให้มีข้อมูลเบื้องต้นในการประสานงานและการสร้างเครือข่ายการสนับสนุนการปฏิบัติงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โครงการฯ ได้ทำการสำรวจและรวบรวมข้อมูลหน่วยงานและบุคลากรที่ปฏิบัติงานเกี่ยวข้องกับการป้องกันและแก้ไขปัญหาสารเสพติดในภาคเหนือ โดยได้ทำการรวบรวมจากรายชื่อบุคลากรในเครือข่ายการปฏิบัติงานของศูนย์วิชาการสารเสพติดภาคเหนือ และออกสำรวจข้อมูลจากหน่วยงานต่างๆ โดยมีหน่วยงานที่สำรวจเก็บข้อมูลจำนวน 150 แห่ง และได้จัดพิมพ์เป็นทำเนียบหน่วยงานในเครือข่าย ในปี 2546 ประกอบด้วย

  •  ศูนย์วิทยาศาสตร์การยแพทย์ 4 แห่ง
  •  สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด 17 แห่ง
  •  ศูนย์บำบัดรักษายาเสพติด 2 แห่ง
  •  วิทยาการตำรวจ 17 แห่ง
  •  โรงพยาบาล 83 แห่ง
  •  สำนักงานคุมประพฤติ 17 แห่ง
  •  สถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน 6 แห่ง
  •  ศูนย์สุขภาพจิต 3 แห่ง
  •  สำนักยาและวัตถุเสพติด กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

การพัฒนาระบบสารสนเทศบุคลากร
ระบบสารสนเทศบุคลากร เป็นการรวบรวมข้อมูลบุคลากรผู้ทำงานเกี่ยวข้องกับสารเสพติด เพื่อใช้เป็นสื่อกลางในการสนับสนุนการปฏิบัติงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหาสารเสพติด และเป็นข้อมูลในการสร้างและพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือระหว่างหน่วยงานและบุคลากรที่ปฏิบัติงานด้านสารเสพติด รวมทั้งเป็นข้อมูลพื้นฐานในการวางแผนงานด้านการพัฒนาบุคลากรด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหาสารเสพติด
การพัฒนาระบบสารสนเทศบุคลากร เริ่มจากการรวบรวมข้อมูลหน่วยงานและบุคลากรที่ปฏิบัติงานด้านสารเสพติดและการประมวลผลข้อมูลที่ได้จากการจัดประชุมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานด้านสารเสพติด เพื่อหาความต้องการใช้ข้อมูล และรายละเอียดของสารสนเทศด้านบุคลากรที่หน่วยงานต่างๆ ต้องการ โดยความต้องการใช้ข้อมูลที่ได้จะนำมาจัดทำเป็นร่างแบบสำรวจเก็บรวบรวมข้อมูล ซึ่งหลังจากจัดทำร่างแบบสำรวจเก็บรวบรวมข้อมูลแล้ว ได้ทำการทดลองเก็บข้อมูลเพื่อปรับปรุงแบบสำรวจ (Pretest) จนได้แบบสำรวจเก็บรวบรวมข้อมูลสามารถใช้งานได้อย่างเหมาะสม โดยข้อมูลที่สำรวจจัดเก็บประกอบด้วย

  • ข้อมูลส่วนบุคคลและประวัติการศึกษา
  • ข้อมูลประวัติการทำงาน
  • ข้อมูลเกี่ยวกับหน่วยงานและสถานที่ติดต่ด
  • ข้อมูลความชำนาญงานด้านต่างๆ เกี่ยวกับการป้องกันและแก้ไขปัญหาสารเสพติด
  • ผลงานทางวิชาการ ผลงานการพัฒนาองค์ความรู้ผลงานการพัฒนาเทคนิควิทยาการ
  • ความสนใจ และความต้องการที่จะให้การสนับสนุนทางวิชาการแก่ผู้อื่น
  • ความคิดเป็นเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาสารเสพติด

ผลจากการศึกษาวิเคราะห์ความต้องการใช้ข้อมูลของผู้ใช้ (คือ หน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง) ได้นำมาออกแบบระบบสารสนเทศ ซึ่งประกอบด้วย ส่วนการบันทึกข้อมูล ส่วนการค้นหาข้อมูล และส่วนการแสดงผลข้อมูล ดังนี้

  • การบันทึกผลข้อมูล ประกอบด้วย
    • ข้อมูลส่วนบุคคล ความชำนาญงานและผลงานที่เกี่ยวข้องกับสารเสพติด
    • ข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ทำงาน ชื่อหน่วยงาน สังกัด และสถานที่ติดต่อ
    • ข้อมูลประสบการณ์ทำงานที่เกี่ยวข้องกับสารเสพติด
    • ข้อมูลเกี่ยวกับการจัดเก็บและเผยแพร่ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสารเสพติดภายในหน่วยงาน
  • การค้นหาข้อมูล การค้นหาข้อมูลบุคลากร ได้ออกแบบให้สามารถค้นหาได้จาก
  • ชื่อหน่วยงาน
  • ลักษณะงานด้านสารเสพติดที่รับผิดชอบหรือเคยรับผิดชอบ เช่น ด้านการตรวจพิสูจน์ ด้านการบำบัดรักษา ด้านการศึกษาวิจัย ด้านการป้องกันและปราบปราม เป็นต้น
  • ข้อมูลผลงานเกี่ยงกับสารเสพติดที่จัดทำ เช่น ประเภทและชนิดของสารเสพติด สถิติการจับกุม เทคนิคกระบวนการบำบัดรักษา ผลงานวิจัย เป็นต้น
  • การแสดงข้อมูล การแสดงผลข้อมูลจะจำแนกเป็น ดังนี้
    • ข้อมูลหน่วยงาน จะแสดงข้อมูลเกี่ยวกับหน่วยงาน ได้แก่ ชื่อหน่วยงาน สังกัด สถานที่ติดต่อ และรายชื่อบุคลากรภายในหน่วยงานที่ทำงานเกี่ยวกับสารเสพติด
    • ข้อมูลบุคลากร จะแสดงข้อมูลของแต่ละบุคคล ซึ่งจะมีรายละเอียดเกี่ยวกับประสบการณ์การทำงานที่เกี่ยวข้องกับสารเสพติด ระยะเวลาที่ปฏิบัติงานแต่ละด้านความชำนาญงาน ผลงานวิชาการ ที่อยู่ / เบอร์โทรศัพท์ / E-mail ที่สามารถติดต่อได้
    • ข้อมูลผลงานที่เกี่ยวข้องกับสารเสพติด จะแสดงรูปแบบในการจัดเก็บข้อมูลและการเผลแพร่ข้อมูลแต่ละเรื่อง

     

(บทสรุป)

โครงการพัฒนาระบบสารสนเทศบุคลากรได้ดำเนินงานศึกษาความต้องการใช้ข้อมูลด้านบุคลากร และพบว่าข้อมูลบุคลากรที่ผู้ใช้ทุกกลุ่มมีความต้องการใช้เป็นข้อมูลในเชิงลึก เช่น รายละเอียดผลงานการค้นคว้าวิจัย ความเชี่ยวชาญหรือความชำนาญเฉพาะด้านของบุคลากรแต่ละคนผลงานและประสบการณ์ในการปฏิบัติงานด้านต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสารเสพติดฯ ซึ่งโครงการได้จำทำร่างแบบสำรวจที่มีรายละเอียดข้อมูลที่ผู้ใช้ต้องการ และได้นำผลการทดลอง สำรวจเก็บข้อมูลมาทำการวิเคราะห์ เพื่อหาข้อสรุปเกี่ยวกับรายการข้อมูลที่จะจัดเก็บและเผยแพร่ ซึ่งพบว่า รายการข้อมูลที่ต้องการ ผู้ตอบบางรายยินดีให้ข้อมูลแต่ไม่ยินยอมให้เปิดเผยข้อมูลต่อสารธารณะ ขณะที่บางรายไม่ยินดีที่จะให้ข้อมูล ดังนั้น ในการสำรวจจัดเก็บข้อมูลบุคลากรจึงกำหนดเป้าหมายไว้เฉพาะบุคลากรที่อยู่ในกลุ่มงานด้านวิชาการเท่านั้น
การจัดทำระบบสารสนเทศบุคลากรได้ดำเนินการเสร็จแล้วจะได้จัดทำคู่มือการใช้โปรแกรม สำหรับการจัดการฐานข้อมูล ตั้งแต่การติดตั้งโปรแกรมคอมพิวเตอร์ การบันทึก แก้ไขข้อมูล และการสืบค้นข้อมูล และจะได้นำไปให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการต่อไป