ข่าวสารขนส่งสาธารณะ

 

การให้บริการด้านขนส่งสาธารณะในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่ : Mass Transit Service in Chiang Mai Municipality

โดย : นิภา ศรีศิลปนันท์
ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์การเมือง
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2549

     การศึกษาการให้บริการด้านขนส่งสาธารณะในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับ การให้บริการด้านขนส่งสาธารณะ ของผู้ประกอบการและผู้ใช้บริการในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่ 2) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ความคุ้มทุน ของการดำเนินงานโครงการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะเมืองเชียงใหม่ และ 3) เพื่อศึกษาปัญหาและแนวทางปรับปรุง ตลอดจนการขยายการให้บริการขนส่งสาธารณะในเขตเมืองเชียงใหม่ วิธีการศึกษาเป็นการวิจัยเชิงพรรณนา และใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงปริมาณ ประชากรคือ ผู้ประกอบการภาครัฐและเอกชน 5 คน ผู้ใช้บริการภาคประชาชนใช้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 103 คน สามารถเก็บกลุ่มตัวอย่างได้จำนวน 96 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 93.20 เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสัมภาษณ์ และแบบสอบถาม

     ผลการศึกษาพบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามมีความพึงพอใจมากต่อการบริการ และมีความต้องการใช้ระบบขนส่งสาธารณะ แต่มีความเห็นว่า ระบบการขนส่งสาธารณะยังให้บริการยังไม่ทั่วถึง เมื่อเปรียบเทียบระหว่างการบริการขนส่งของรถเมล์และรถสี่ล้อแดง พบว่า มีความพึงพอใจการบริการ มีความต้องการในการใช้บริการของรถเมล์มากกว่ารถสี่ล้อแดง เห็นว่าทางราชการควรเข้าไปควบคุมดูแลการบริการ ของรถเมล์มากกว่ารถสี่ล้อแดง ในขณะเดียวกันมีความเห็นว่า รถสี่ล้อแดงให้บริการทั่วถึงมากกว่ารถเมล์ และการบริการยังอยู่ในความนิยมของประชาชน

     ด้านการจัดการขนส่งสาธารณะ ในส่วนของรถเมล์โดยภาพรวมได้รับความพึงพอใจในระดับมาก พบว่าพนักงานขับรถประจำทาง พนักงานเก็บค่าโดยสาร นายตรวจ ส่วนใหญ่มีกิริยา มารยาทดี รถมีสภาพดี พนักงานขับรถเมล์ปฏิบัติตามกฎจราจร การใช้บริการรถเมล์มีความปลอดภัย แต่การกำหนดป้ายให้รถเมล์จอดรับ – ส่ง ผู้โดยสารยังไม่เหมาะสม และมีจำนวนไม่เพียงพอ ส่วนการบริการขนส่งของรถสี่ล้อแดง โดยภาพรวมได้รับความพึงพอใจระดับปานกลาง รถสี่ล้อแดงที่ให้บริการในเขตเมืองเชียงใหม่ มีจำนวนมาก มีความสะดวกรวดเร็ว แต่มีสภาพไม่ค่อยดี ไม่มีความปลอดภัย และเห็นว่าพนักงานขับรถไม่ปฏิบัติตามกฎจราจร มีกิริยามารยาทไม่เหมาะสม แต่งกายไม่เรียบร้อย และคิดราคาค่าโดยสารไม่เที่ยงธรรม

     ส่วนการวิเคราะห์ความคุ้มทุน ของการดำเนินงานโครงการรถบริการสาธารณะเชียงใหม่ พบว่า รายได้ที่ได้รับจริง (พ.ย. 2548 – เม.ย. 2549) ทั้งสิ้น 22,251,905 บาท ในขณะที่รายจ่ายจริง (พ.ย. 2548 – เม.ย. 2549) รวมทั้งสิ้น 10,040,082 บาท พบว่ามีรายได้สูงกว่ารายจ่าย 12,211,823 บาท สรุปได้ว่าการดำเนินงานมีความคุ้มทุน กรณีผู้ประกอบการรถสองแถวสี่ล้อแดงที่เข้าร่วมโครงการพบว่า ดำเนินการได้คุ้มทุน ในขณะที่รายได้ไม่เป็นไปตามที่คาดหวังไว้ เพราะรายได้เมื่อมาเข้าโครงการน้อยกว่ารายได้เดิมที่เคยได้ เพราะปริมาณของผู้ใช้บริการมีน้อย ค่าน้ำมันเชื้อเพลิงมีราคาสูงขึ้น

     ปัญหาและแนวทางการปรับปรุง ตลอดถึงการขยายการให้บริการขนส่งสาธารณะในเขตเมืองเชียงใหม่ พบว่า รถเมล์โดยสารประจำทาง มีปัญหาที่ต้องแก้ไขคือ เส้นทางการเดินรถที่ยังไม่ครอบคลุม และจำนวนรถที่มีอยู่น้อย ทำให้ผู้ใช้บริการต้องรอรถนาน ส่วนผู้ประกอบการประสบปัญหาจำนวนบุคลากรไม่เพียงพอ ปริมาณงานมีจำนวนมาก ไม่มีระบบสารสนเทศรองรับการทำงาน การจัดการที่ยังไม่ได้มาตรฐาน อาคารสถานที่ และบริเวณที่จอดรถ แต่ในขณะนี้ผู้ประกอบการมีแผนโครงการ ในการเพิ่มเส้นทางการให้บริการให้ครอบคลุมมากขึ้น และการเพิ่มปริมาณรถโดยสารให้เพียงพอกับความต้องการ แต่ปัญหาที่สำคัญคือ ราคาเชื้อเพลิงที่สูงขึ้น มีผลต่อการดำเนินงานของโครงการเป็นอย่างมาก และเห็นด้วยว่าการจัดระบบขนส่งสาธารณะ หรือ ระบบขนส่งมวลชนควรได้รับการอุดหนุนจากภาครัฐอย่างเต็มที่ ส่วนผู้ประกอบการรถสี่ล้อแดงเห็นว่า ปัญหาหลักที่เกิดขึ้นคือ รายได้ที่ได้รับน้อยกว่าเดิม ไม่มีอิสระในการเดินรถ ทำให้ไม่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้โดยสารได้ เพราะต้องวิ่งประจำทาง ส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วยกับโครงการนี้ แต่จะให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่ ถ้าหากภาครัฐให้การสนับสนุนเพิ่มมากขึ้น และมีการประกันรายได้ เพื่อก่อให้เกิดความมั่นใจของผู้ประกอบการในส่วนภาคเอกชน


ปรับปรุงครั้งสุดท้าย :
16 ก.พ. 2553 : 10:21

โดย : นิภา ศรีศิลปนันท์
ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์การเมือง
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2549

ผู้เข้าชม : 13260 ครั้ง

Bookmark and Share
 

     
    ผู้ดูแล
    Support with IE8 Support with Firefox 3.5 Support with Safari 4.0 Support with Chrome 3.0
    ใช้เวลาโหลดหน้านี้ 0.076 วินาที
    ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการขนส่งสาธารณะใน ๘ จังหวัดภาคเหนือ
    กลุ่มท้องถิ่นและภูมิภาคศึกษา สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
    239 ถนนห้วยแก้ว ตำบลสุเทพ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ 50200
    โทรศัพท์ : 053942568 โทรสาร : 053942572 E-Mail : srilocalcmu@gmail.com